Witamina D3K2 – jaką rolę pełni w organizmie?

Zdrowa i zbilansowana dieta powinna być podstawą dbania o nasz organizm. Jednak w wielu wypadkach, szczególnie przy obecnym tempie życia, trudno jest codziennie i regularnie komponować odpowiednio zbilansowane posiłki. Z tego powodu, suplementacja np. witamin, staje się bardzo popularną formą dbania o własne zdrowie, zapobiegania niedoborom w organizmie, tak aby właściwie zadbać o własne zdrowie.

Artykuł zewnętrzny

Rola witaminy D3 w organizmie

Witamina D, razem z witaminami A, E oraz K, należą do witamin rozpuszczalnych w tłuszczach. Dawniej, witamina D3 kojarzona była z witaminą, która reguluje metabolizm fosforu i wapnia w organizmie, wpływając tym samym na prawidłową budowę kości i ich mineralizację. Dziś wiemy, że jej rola jest znacznie szersza – wpływa również na prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego, zapobiega nowotworom, cukrzycy, chorobom układu krążenia. Może również działać przeciwdepresyjnie a jej ciągła suplementacja może wpływać na zmniejszenie ryzyka ponownego wystąpienia zaburzeń depresyjnych.

Witamina D i jej źródła

Witamina D może być dostarczana w dwojaki sposób – z pożywieniem a także w wyniku syntezy skórnej. Okazuje się jednak, że sama dieta dostarcza nam zaledwie ok. 20% dziennego zapotrzebowania na ten składnik. Bez dodatkowego źródła witaminy (na przykład syntezy skórnej) nie jesteśmy w stanie dostarczyć sobie odpowiedniej ilości tej witaminy. Do najbardziej bogatych w witaminę D składników, należą tłuste ryby (węgorz, łosoś, sardynki, makrela) a także tran, jaja, wątróbka, podroby i produkty mleczne.

Do syntezy skórnej witaminy D dochodzi w momencie ekspozycji na promienie słoneczne, a konkretnie na promieniowanie UVB. Wówczas z 7-dehydrocholesterolu, pod wpływem promieni dochodzi do syntezy prewitaminy D3, która pod wpływem ciepła ulega izomeryzacji do witaminy D3. Badania wykazały, że wystarczy zaledwie 15-minutowa ekspozycja na promieniowanie słoneczne (odsłonięte przedramiona i podudzia, bez stosowania kremów z filtrem UVB) aby w organizmie doszło do wyprodukowania ilości odpowiadającej 2000-4000 IU. Należy jednak podkreślić, że w polskiej szerokości geograficznej, taka aktywna synteza możliwa jest jedynie w okresie od maja do października i to wyłącznie w słoneczne dni, między godzina 10 a 15.

Witamina D i jej niedobory w populacji

Ze względu na brak możliwości dostarczenia odpowiedniej ilosci witaminy D w diecie oraz utrudnioną syntezę skórną (zaledwie kilka miesięcy w roku, w godzinach kiedy większość z nas przebywa w pracy lub szkole), w polskiej populacji obserwuje się znaczne niedobory witaminy D.

Niedobór witaminy D w Polsce jest powszechny i dotyczy nawet 90% osób dorosłych. Problem ten dotyczy głównie osoby starszych, u których zmniejsza się skuteczność syntezy skórnej oraz obserwuje się zmniejszoną absorpcję z przewodu pokarmowego.

Z tego względu, niezbędne jest zapobieganie niedoborom tej witaminy i możliwych następstw zdrowotnych.

Zasady suplementacji witaminy D

Zgodnie z najnowszymi, z 2023r., rekomendacjami, zaleca się, aby suplementować:

  • u niemowląt w wieku 0 – 6 miesięcy: 400 IU/dobę, niezależnie od sposobu karmienia,
  • u niemowląt w wieku 6 – 12 miesięcy: 400 – 600 IU/dobę, w zależności od metody karmienia,
  • u dzieci w wieku 1 – 3 lat: 600 IU/dobę przez cały rok (dzieci te nie opalają się)
  • u dzieci w wieku 4 – 10 lat, od maja do października, jeśli przebywają na słońcu, suplementacja nie jest konieczna (choć nadal zalecana i bezpieczna); jeśli te warunki nie są spełnione oraz w miesiącach zimowych – zaleca się podawanie 600 – 1000 IU/dobę, w zależności od masy ciała i diety,
  • u młodzieży w wieku 11 – 18 lat – można nie suplementować witaminy D w okresie wiosenno-letnim, o ile przebywają na słońcu; w miesiącach zimowych zaleca się przyjmowanie 1000 – 2000 IU/dobę, w zależności od masy ciała i diety,
  • dla zdrowych dorosłych w wieku 19 – 65 lat obowiązują takie same zasady, jak w przypadku młodzieży,
  • u osób w wieku 65 – 75 lat – ze względu na zmniejszoną syntezę skórną, zaleca się suplementowanie przez cały rok witaminy D3 w dawce 1000 – 2000 IU/dobę, w zależności od diety i masy ciała,
  • u osób po 75 roku życia – ze względu na zmniejszoną syntezę skórną oraz zmniejszenie absorpcji w przewodzie pokarmowym, zaleca się suplementowanie witaminy D3 przez cały rok, w dawce 2000 – 4000 IU/dobę, w zależności od diety i masy ciała.

Rola witaminy K2 w organizmie

Witamina K musi być dostarczana do organizmu wraz z dietą, ponieważ człowiek nie jest w stanie jej wytworzyć w organizmie. Mikroflora jelitowa jest jednak w stanie wytworzyć witaminę K2, szczególnie bakterie przeprowadzające proces fermentacji w jelicie grubym. Nadal jednak jej podstawowym źródłem jest pożywienie – takie jak zielone warzywa, wątróbka, jaja a także fermentowana soja.

Niedobór witaminy K zdarza się zdecydowanie rzadziej niż witaminy D, jednak mogą na niego być narażone osoby poddawane długotrwałej antybiotykoterapii, chorujące na poważne schorzenia jelit, przyjmujące leki przeciwdrgawkowe lub stosujące dietę ubogą w zielone warzywa i produkty mięsne.

Witamina K bierze udział w procesie krzepnięcia krwi, ale również wpływa na metabolizm kostny oraz układ sercowo-naczyniowy, może mieć korzystny wpływ na leczenie osteoporozy. Jej niedobór może objawiać się zwiększoną skłonnością do infekcji bakteryjnych oraz pojawiania się siniaków.

Witamina D3K2 – razem czy osobno?

WitaminaD3K2 wykazują synergistyczne działanie m.in. na budowę tkanki kostnej. Wyższe stężenie witaminy D w surowicy krwi, sprzyja wyższej mineralizacji kości, z kolei witamina K hamuje resorpcję tkanki kostnej poprzez hamowanie aktywności osteoklastów.

Witamina K wraz z witaminą D, biorą udział w procesie syntezy osteokalcyny, białka które wpływa na produkcję komórek kościotwórczych (osteoblastów).

Ponadto, niedobór obu tych witamin, może wpływać na przyspieszony rozwój chorób otępiennych a także sprzyjać zwapnieniom naczyń krwionośnych i tym samym zwiększać ryzyko miażdżycy czy przewlekłej choroby nerek.

Badania potwierdziły również korzystne stosowanie jednoczesne witaminy K oraz C, ze względu na efekt antykarcynogenny i to bez udziału chemioterapeutyków. Warto przypomnieć, że witamina D również wykazuje działanie antynowotworowe.

Autor: mgr farm. Anna Janaszkiewicz

Źródła:

https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/139889,witamina-d-jaka-dawka-jest-bezpieczna

https://podyplomie.pl/medycyna/31352,niedobory-witaminy-d-u-osob-doroslych

https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/62906,witamina-d

https://diag.pl/pacjent/artykuly/witamina-k-skutki-niedoboru/

https://pimr.pl/index.php/issues/2015-vol-11-no-4/plejotropowe-dzialanie-witamin-d-i-k#