Gdy boli gardło, czyli co polecisz pacjentowi na ostry ból gardła?

Ból gardła to zwykle wynik infekcji

W okresie jesienno-zimowym (ale nie tylko) górne drogi oddechowe są szczególnie narażone na kontakt z licznymi patogenami [1]. Zdecydowana większość tego typu przypadków to infekcje o podłożu wirusowym, wśród których prym wiedzie przeziębienie [2]. Jednym z objawów szczególnie mocno doskwierającym pacjentom jest ból gardła. Ostry ból gardła to tak naprawdę wynik reakcji zapalnej w obrębie jamy ustnej. I choć w teorii stan zapalny ma za zadanie chronić organizm przed patogenami, to zbyt silna reakcja zapalna lub przeciągająca się w czasie nie jest czymś pożądanym [3]. Stąd zastosowanie w kontekście leczenia ostrego bólu gardła znalazły substancje z rodziny niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) stosowane miejscowo [4]. Redukcja stanu zapalnego to sposób na ograniczenie doznań bólowych.

Miejscowe NLPZ-y w terapii bólu gardła

Co do zasady leki z grupy NLPZ hamują aktywność enzymów cyklooksygenazy (COX-1 i/lub COX-2) [5]. Większość z powszechnie stosowanych substancji odznacza się nieselektywnością w stosunku do konkretnych cyklooksygenaz. A to z kolei przekłada się na możliwość wywoływania określonych działań niepożądanych [5,6]. Dobrym rozwiązaniem byłoby zatem zastosowanie substancji redukującej stan zapalny, ale pozbawionej negatywnego wpływu na organizm w związku z oddziaływaniem na COX-1 i COX-2. Związkiem takim jest benzydamina.

Benzydamina to szczególny przykład leku z grupy NLPZ

Benzydamina to substancja należąca do niesteroidowych leków przeciwzapalnych, która jednak nie hamuje aktywności cyklooksygenazy [7]. W odróżnieniu od innych przedstawicieli tej grupy hamuje ona bezpośrednio aktywność konkretnych cytokin prozapalnych (np. TNF-α i IL-1β), a dodatkowo stabilizuje błony komórkowe. Pierwsza właściwość sprawia, że benzydamina redukuje stan zapalny poprzez ograniczenie uwalniania leukotrienów i cytokin prozapalnych za sprawą istotnego mediatora zapalenia, jakim jest TNF-α [8]. W efekcie benzydamina zwalcza ostry ból gardła przy zachowaniu wysokiego poziomu bezpieczeństwa i dobrej tolerancji[6,7,10]. Benzydamina również wykazuje działanie miejscowo znieczulające będące efektem oddziaływania na kanały kationowe i TNF-α. [7]

Przypadek 1

Twoim pacjentem jest dziś Julia – dziewczynka w wieku 8 lat. Mama Julii prosi Cię o rekomendację preparatu na ból gardła, który doskwiera jej córce. To, na czym zależy mamie Julii jest wysoka skuteczność i przyjemny smak, gdyż Julia jest na tym punkcie dość wrażliwa. Co możesz zarekomendować?

Miejscowa benzydamina w aerozolu

Dobrym rozwiązaniem na ból gardła może być preparat zawierający w swoim składzie benzydaminę, której właściwości przyczyniają się do redukcji stanu zapalnego i wynikającego z niego bólu gardła. Produktem, który zawiera benzydaminę do miejscowego stosowania w jamie ustnej jest Benzydamine neo-angin [11]. Preparat ma formę aerozolu do stosowania miejscowego na śluzówkę jamy ustnej i gardła. Jego zaletą i przewagą chociażby nad flurbiprofenem jest możliwość stosowania u dzieci już od 6. roku życia* [11]. Stosuje się go w objawowym, miejscowym leczeniu ostrego bólu gardła. Jego atutem jest także przyjemny, wiśniowy smak, który z pewnością spodoba się Julii.

Przypadek 2

Tutaj z kolei pacjentem jest 35-letni Pan Michał. Mężczyzna zgłosił się po pomoc w kwestii uciążliwego i silnego bólu gardła, jaki doskwiera mu w związku z infekcją górnych dróg oddechowych. Pan Michał prosi o rekomendację dobrego preparatu, zaznaczając przy tym, że ma chorobę wrzodową żołądka. Co możesz mu polecić?

Benzydamina w aerozolu

Podobnie jak w przypadku Julii dobrym rozwiązaniem dla pacjenta będzie miejscowa benzydamina w aerozolu. [11,12]. Co więcej – substancja ta posiada dodatkowo działanie miejscowo znieczulające, co w przypadku bólu gardła wydaje się być dodatkową korzyścią dla pacjenta [6,7,10,12]. Właściwą rekomendacją może być zatem produkt leczniczy Benzydamine neo-angin forte [12]. Preparat wskazany jest do stosowania w leczeniu ostrego bólu gardła u osób dorosłych z towarzyszącymi mu takimi objawami jak zaczerwienienie i obrzęk [12]. Można go stosować do 7 dni.

Literatura:

*w Polsce preparaty z flurbiprofenem nie są wskazane dla dzieci w wieku poniżej 12 lat.

  1. The common cold: potential for future prevention or cure, Maria Passioti, Paraskevi Maggina, Spyridon Megremis, Nikolas G. Papadopoulos, Curr Allergy Asthma Rep (2014)14:413
  2. Europejskie wytyczne na temat zapalenia nosa i zatok przynosowych oraz polipów nosa – EPOS 2012, Wytske J. Fokkens, et.al, Otolaryngologia 2013,12(2); 67-71
  3. Diagnostyka i leczenie wybranych infekcji oraz stanów zapalnych dróg oddechowych. Wytyczne dla lekarzy POZ, Andrzej M. Fal, Mateusz Babicki, Eliza Brożek-Mądry, Paweł Dobrzyński, Ewa Jaźwińska-Tarnawska, Piotr Karniej, Ernest Kuchar, Agnieszka Mastalerz-Migas, Piotr Rzymski, Anna Wiela-Hojeńska, Lekarz POZ 2021; 7(5)
  4. Efficacy of flurbiprofen 8,75mg spray in patients with sore throat due to an upper respiratory tract infection: a randomised controlled trial, Ferdinandus de Looze, Marc Russo, Mark Bloch, Barney Montgomery, Adrian Shephard, Gary Smith, Sue Aspley, Journal of General Practice, 22:2, 111-118
  5. Niesteroidowe leki przeciwzapalne – fakty, mity i kontrowersje dotyczące ryzyka sercowo-naczyniowego oraz ryzyka powikłań ze strony przewodu pokarmowego, Małgorzata Zaremba, Anna Staniszewska, , Maciej Niewada, Choroby Serca i Naczyń 2012, 9(3), 119-136
  6. Flurbiprofen therapy and CYP2C9 genotype, Laura Dean, National Center for Biotechnology Information (US), 2012
  7. Benzydamina – korzyści i zagrożenia, Katarzyna Dominiak, Julia Bartkiewicz, Katarzyna Dettlaff, Farm Pol, 2021, 77(1): 25-33
  8. Biologiczna rola czynnika martwicy nowotworów alfa w fizjologii i patofizjologii, Anna M. Badowska-Kozakiewicz, Przegląd Menopauzalny 2/2013
  9. Mechanizm działania niesteroidowych leków przeciwzapalnych, Anna Goździalska, Jerzy Jaśkiewicz, Państwo i Społeczeństwo 2014 (XIV), nr 1
  10. Oral health-related quality of life and the use of oral and topical nonsteroidal antiinflammatory drugs for pericoronitis, Abdullah Alalwani, Oguz Buhara, Mustafa Senol Tuzum, Med Sci Monit, 2019;25: 9200-9206
  11. Charakterystyka Produktu Leczniczego Benzydamine neo-angin
  12. Charakterystyka Produktu Leczniczego Benzydamine neo-angin forte

SIL: https://mgr.farm/wp-content/uploads/2024/01/neo-angin%C2%AE-SILe.pdf